Yazın Cilt Bakımı: SPF, Terleme, Nem ve Aktif İçerikler İçin Bilimsel Rutin Rehberi

Yazın ciltte ne değişir?

Yazın cildi "daha kirli" veya "toksin dolu" yapan bir mekanizma yoktur. Ancak çevresel yük değişir.

Uzun süreli su teması ve özellikle sıcak su, transepidermal su kaybı gibi bariyer ölçümlerini olumsuz etkileyebilir; bu nedenle yazın sık duş almak gerekiyorsa yüzü çok sıcak suyla yıkamamak ve sonrasında basit bir nem desteği vermek daha mantıklıdır^[02].

Güneş koruması: yaz rutininin omurgası

Yazın cilt bakımında en güçlü kanıt, pahalı veya karmaşık aktiflerden önce fotokoruma tarafındadır. Günlük güneş kremi kullanımının cilt yaşlanması görünümü üzerine etkisini inceleyen randomize kontrollü bir çalışmada, günlük güneş kremi kullanan grupta 4,5 yıl sonunda ölçülen cilt yaşlanmasında saptanabilir artış görülmemiş; yaşlanma skoru, isteğe bağlı kullanan gruba göre %24 daha düşük bulunmuştur^[03].

Bu, güneş kreminin "tek başına her şeyi çözdüğü" anlamına gelmez. Daha doğru çıkarım şudur: Yaz rutininde en yüksek getirili adım, düzenli ve doğru kullanılan geniş spektrumlu güneş korumasıdır.

SPF neyi, UVA koruması neyi anlatır?

SPF esas olarak güneş yanığına yol açan eritem üzerinden ölçülür; bu yanıt çoğunlukla UVB ile ilişkilidir. Ancak iyi bir güneş koruması yalnızca SPF numarasına bakılarak seçilmez; UVA koruması da önemlidir. Avrupa Komisyonu, güneş ürünlerinin hem UVB hem UVA koruması sağlaması gerektiğini; UVA koruma faktörünün SPF'in en az üçte biri düzeyinde olmasının ve kritik dalga boyunun 370 nm olmasının geniş koruma açısından önerildiğini belirtir^[04].

SPF sayıları doğrusal algılanmamalıdır. Avrupa Komisyonu'na göre SPF 15 yaklaşık %93, SPF 30 yaklaşık %97 UVB absorpsiyonu sağlar; SPF 50 üzerindeki değerlerde koruma artışı sayısal algı kadar büyük değildir. Buna rağmen yüksek SPF, gerçek hayatta çoğu kişinin önerilen miktardan daha az ürün sürmesi nedeniyle pratik avantaj sağlayabilir^[04].

Ne kadar sürmek gerekir?

Güneş kremleri laboratuvar testlerinde genellikle 2 mg/cm² miktarla değerlendirilir. Bu, ortalama bir yetişkin vücudu için yaklaşık 6 çay kaşığı, yani 36 gram losyona denk gelir. Daha az sürmek korumayı orantısız şekilde düşürebilir; miktar yarıya indiğinde koruma üçte ikiye kadar azalabilir^[04].

Yüz için "iki parmak kuralı" pratik bir hatırlatıcı olabilir; ancak yüz boyutu, ürünün yoğunluğu ve uygulama alışkanlığına göre değişir. En güvenli yaklaşım, ürünü yüz, kulaklar, boyun ve açıkta kalan alanlara görünür boşluk bırakmadan bolca yaymak ve dışarıda kalınacaksa gün içinde yenilemektir.

Ne zaman tekrar uygulanmalı?

Dışarıda kalınıyorsa, terleme varsa, yüzme sonrası havluyla kurulanıldıysa veya ürün silindiyse yeniden uygulama gerekir. FDA, suya dayanıklı ürünlerin bile en az iki saatte bir yeniden uygulanması gerektiğini; yüzme/terleme durumunda etiket talimatlarının izlenmesini belirtir. Ayrıca "waterproof", "sweatproof" ve "sunblock" gibi iddialar korumayı olduğundan fazla gösterebildiği için FDA tarafından uygun görülmez; suya dayanıklılık 40 veya 80 dakika gibi test edilmiş sürelerle ifade edilir^[05].

Günlük şehir hayatında, sabah SPF sürüp tüm günü kapalı alanda ve pencereden uzak geçiriyorsanız takıntılı tekrar gerekmeyebilir. Ama öğle yürüyüşü, açık hava sporları, plaj, araba yolculuğu, terleme veya makyaj/maske ile ürünün silinmesi söz konusuysa tekrar uygulama rutinin gerçek parçasıdır.

Güneş kremi tek başına yeterli mi?

Hayır. WHO, UV hasarını azaltmak için gölge, koruyucu kıyafet, geniş kenarlı şapka, güneş gözlüğü ve güneş kreminin birlikte düşünülmesini önerir; güneş kremi, güneşte daha uzun kalmak için bir izin belgesi gibi kullanılmamalıdır^[18].

Güneş kremi seçerken "en iyi ürün", teorik olarak en yüksek korumayı vaat eden değil, yeterli miktarda ve düzenli kullanabildiğiniz üründür. Bu noktada hafif doku, göz yakmama, beyaz iz bırakmama, parfümsüzlük veya alkol içermeme gibi duyusal özellikler uyumu artırabilir.

Örneğin Geek & Gorgeous Zero Feel SPF 50, ürün sayfasında geniş spektrumlu SPF 50 ve UVA-PF 30 koruma sağlayan, hafif dokulu, yeni nesil organik filtrelerle formüle edilmiş, alkol ve parfüm içermeyen günlük bir güneş kremi olarak tanımlanıyor. Bu tür bir ürün, özellikle "güneş kremi ağır geliyor, bu yüzden yeterince süremiyorum" diyen kişiler için pratik bir seçenek olabilir; yine de koruma seviyesi ürünün bol ve doğru uygulanmasına bağlıdır^[06].

Sabah yaz rutini: az adım, yüksek tutarlılık

Yaz sabah rutini dört ana hedefe odaklanabilir: nazik temizlik, isteğe bağlı antioksidan destek, cilt tipine göre hafif nem ve SPF.

1. Temizleme: arındır ama soymadan

Sabah yüzünüz çok yağlı uyanmıyorsa yalnızca suyla durulamak bazı ciltler için yeterli olabilir. Yağlı, akneye eğilimli veya gece yoğun ürün kullanan ciltlerde nazik bir jel/kremsi temizleyici tercih edilebilir.

Buradaki kritik nokta "gıcır gıcır temizlik" hissini hedeflememektir. Yazın terlemek, cildi agresif temizleyicilerle iki-üç kez yıkamak için otomatik bir gerekçe değildir. Sık ve sert temizlik, özellikle sıcak suyla birleştiğinde bariyer konforunu azaltabilir^[02].

2. Antioksidan desteği: C vitamini mantıklı ama şart değil

Topikal C vitamini, özellikle L-askorbik asit formunda, antioksidan destek, foto-yaşlanma görünümü ve ton eşitsizliği gibi kozmetik hedeflerle sık kullanılır. Ancak kanıtlar formüle, stabiliteye, pH'a, ambalaja, konsantrasyona ve cilt toleransına bağlıdır; C vitamini güneş kreminin yerine geçmez. Topikal C vitamini üzerine yapılan derlemeler, klinik uygulama alanlarının umut verici olduğunu ancak insan çalışmalarının hâlâ sınırlı olduğunu ve stabil/etkin formül geliştirmenin temel zorluklardan biri olduğunu vurgular^[07].

C vitamini kullanmak istiyorsanız yazın en mantıklı yer genellikle sabah, SPF'ten önceki ince serum adımıdır. Fakat hassas, kızarıklığa eğilimli veya bariyeri bozulmuş ciltlerde düşük pH'lı askorbik asit serumları batma ve kızarma yapabilir. Böyle bir durumda C vitaminini azaltmak, daha seyrek kullanmak veya tamamen atlamak daha iyi olabilir.

Geek & Gorgeous C-Glow, ürün sayfasında %15 askorbik asit, ferulik asit ve tokoferol içeren; pH 3-3,4 aralığında, kısa raf ömürlü ve hassas/kızarıklığa eğilimli ciltlere önerilmeyen bir C vitamini serumu olarak belirtiliyor. Bu, yaz sabah rutininde antioksidan serum isteyen ve düşük pH'lı C vitaminini tolere eden ciltler için anlamlı bir seçenek olabilir; tolerans düşükse zorlanmamalıdır^[08].

Ferulik asit ve E vitamini kombinasyonu, C vitamini formüllerinde stabilite ve fotokoruyucu destek açısından araştırılmıştır; ancak bu tür veriler belirli formüllere bağlıdır ve her C vitamini serumuna otomatik olarak aynı etki atfedilemez^[09].

3. Hafif nem: yazın nemlendirici tamamen bırakılmak zorunda değil

Yazın pek çok kişi nemlendiriciyi tamamen bırakır. Yağlı ciltlerde bu bazen sorun yaratmayabilir; ancak gerginlik, pullanma, batma veya SPF'in ciltte kötü oturması varsa hafif bir nem adımı yardımcı olabilir.

Nemlendiriciler genel olarak humektanlar, emolyanlar ve oklüzifler aracılığıyla bariyer onarımını ve cilt konforunu destekler. Yazın amaç ağır bir tabaka oluşturmak değil; cilde ihtiyacı kadar su tutucu ve yumuşatıcı destek vermektir. Gliserin, hyaluronik asit, beta-glukan, pantenol, skualan, seramidler ve hafif emolyanlar bu mantıkla okunabilecek etiket bileşenleridir^[10].

4. SPF: rutinin son adımı

Güneş kremi sabah bakımının son cilt bakım adımıdır. Üzerine makyaj uygulanacaksa, SPF'in ciltte oturması için kısa bir süre beklemek pratikte daha düzgün bir bitiş sağlayabilir. Makyaj SPF'in yerini tutmaz; SPF'li fondöten veya pudra genellikle yeterli miktarda uygulanmadığı için ana koruma olarak düşünülmemelidir.

Akşam yaz rutini: temizle, yatıştır, gerekiyorsa sadeleştir

Akşam rutininin ana görevi gün içinde biriken güneş kremi, ter, sebum ve makyajı cildi yormadan uzaklaştırmaktır.

Güneş kremini çıkarmak için çift temizleme şart mı?

Her zaman şart değildir. Suya çok dayanıklı güneş kremi, yoğun makyaj veya çok katmanlı ürün kullanıldıysa yağ bazlı bir temizleyici + nazik ikinci temizleyici işe yarayabilir. Daha hafif günlük SPF'lerde tek bir iyi formüle edilmiş temizleyici yeterli olabilir.

Temizleme sonrası cilt gergin, parlak-kuru, sıcak veya batıyorsa temizleyici fazla güçlü olabilir ya da su çok sıcak kullanılıyor olabilir. Yazın "daha fazla terledim, daha sert temizlemeliyim" refleksi bariyeri gereksiz zorlayabilir.

Bariyer ve hassasiyet desteği

Güneş, sıcaklık, deniz/havuz, sık duş ve aktif içerikler bir araya geldiğinde cilt bazen daha kolay batabilir. Bu durumda akşam rutini, güçlü aktiflerden çok nem ve yatıştırıcı destek üzerine kurulabilir.

Beta-glukan ve Centella asiatica türevleri bu bağlamda sık kullanılan destekleyici içeriklerdir. Beta-glukan içeren cilt bakım rejimleri üzerine insan verileri, bariyer ve inflamasyon göstergelerinin toparlanmasına olumlu katkı potansiyeli olduğunu düşündürür; ancak bu kanıtlar ürün formülüne ve çalışma tasarımına bağlıdır. Centella asiatica içeren kozmetik formüllerde de hidrasyon ve bariyer ölçümlerinde olumlu sonuçlar bildiren çalışmalar vardır; yine de bu, her "cica" ürününün aynı sonucu vereceği anlamına gelmez^[11][24].

Geek & Gorgeous Stress Less, ürün sayfasında %0,2 beta-glukan ve %0,3 madecassoside içeren, pH 5-5,5 aralığında hafif jel bir serum olarak tanımlanıyor. Yazın aktif içerikleri azaltmak istediğiniz, cildin nemsiz ve kolay kızaran hissettiği dönemlerde serum/krem öncesi destek adımı olarak düşünülebilir; tıbbi bir tedavi yerine geçmez^[12].

Yazın aktif içerikler: bırakmak mı, ayarlamak mı?

Yazın retinoid, asit veya C vitamini kullanımıyla ilgili en yaygın hata, tüm aktifleri ya tamamen yasaklamak ya da aynı yoğunlukta devam etmektir. Daha doğru yaklaşım: aktifleri cilt toleransı ve UV maruziyetiyle birlikte yönetmek.

AHA ve BHA

Glikolik asit, laktik asit gibi AHA'lar cildi daha pürüzsüz ve parlak gösterebilir; ancak FDA, AHA içeren kozmetiklerin kullanım sırasında ve bırakıldıktan sonraki bir haftaya kadar güneşe duyarlılığı ve güneş yanığı olasılığını artırabileceğini belirtir. Bu nedenle yazın AHA kullanılıyorsa gece kullanımı, düşük sıklık ve güçlü fotokoruma daha önemlidir^[13].

Salisilik asit gibi BHA'larda da temel nokta formülün iritasyon yaratmaması ve güneş koruması ile birlikte kullanılmasıdır. FDA'nın aktardığı CIR değerlendirmesi, salisilik asit ilişkili bileşenlerin kozmetiklerde iritasyonu ve güneş duyarlılığını artırmayacak şekilde formüle edilmesi gerektiğini vurgular^[14].

Yazın plaj tatiline bir hafta kala yeni bir yüksek yüzdeli asit başlamak iyi bir fikir değildir. Cilt zaten güneş, tuzlu su, klor ve sık duşla daha fazla zorlanabilir.

Retinoidler

Retinoidler yazın otomatik olarak yasak değildir; ancak yanma, kuruluk, soyulma ve hassasiyet yapabildikleri için yaz koşullarında tolerans yönetimi daha önemli hale gelir. Retinoidlerin topikal kullanımında iritasyon, kuruluk, eritem ve soyulma gibi yan etkiler formül, doz, sıklık ve cilt toleransına bağlı olarak görülebilir^[15][22].

Yazın retinoid kullanıyorsanız gece uygulama, haftalık sıklığı azaltma, nemlendiriciyle destekleme ve sabah düzenli SPF kullanma daha güvenli bir rutin mantığıdır. Cilt batıyor, soyuluyor veya kızarıklık kalıcı hale geliyorsa rutini sadeleştirmek gerekir.

C vitamini

C vitamini yaz için mantıklı bir sabah aktifi olabilir; çünkü antioksidan destek sağlar ve SPF ile aynı rutinde kullanılabilir. Ancak "C vitamini sürdüm, SPF'e gerek yok" çıkarımı yanlıştır. C vitamini güneş filtresi değildir; UV ışınlarını SPF gibi standartlaştırılmış şekilde bloke etmez.

Cilt tipine göre yaz ayarı

Yağlı ve akneye eğilimli cilt

Yazın sıcaklık, nem, terleme ve sürtünme akneye eğilimli ciltlerde sorun hissini artırabilir. Çalışmalar, bazı kişilerde yaz aylarında sıcaklık ve nemin akne alevlenmelerine katkı sağlayabileceğini; sürtünme, basınç, oklüzyon ve ısının da "acne mechanica" olarak bilinen mekanik tetiklenmelerle ilişkili olduğunu gösterir^[16][23].

Pratikte hedef, cildi kurutmak değil yükü azaltmaktır: hafif dokulu SPF, yağlı his bırakmayan nemlendirici, antrenman veya yoğun terleme sonrası nazik temizlik, şapka/kask/maske gibi sürtünen alanlarda ürün katmanını abartmamak.

Kuru veya bariyeri kolay bozulan cilt

Kuru cilt yazın da kuruyabilir; özellikle klima, sık duş, tuzlu su, klor ve güneş sonrası temizlik bariyeri zorlayabilir. Bu cilt tipinde jel-krem veya losyon formda hafif nemlendiriciler, bariyer desteği sağlayan serumlar ve yumuşak temizleyiciler daha iyi tolere edilebilir.

Aktif içerikler aynı rutinde üst üste bindirilmemelidir. Örneğin düşük pH C vitamini, AHA ve retinoidi aynı haftada yoğun kullanmak yazın gereksiz iritasyon riski yaratabilir.

Lekelenmeye eğilimli cilt

Leke eğilimi olan ciltlerde yalnızca SPF sayısına bakmak yeterli değildir. UVA koruması, doğru miktar, tekrar uygulama ve fiziksel korunma birlikte düşünülmelidir. Güneşten gelen görünür ışık da özellikle daha koyu fototiplerde pigmentasyon görünümüne katkıda bulunabilir; demir oksit içeren renkli formüllerin görünür ışığa bağlı pigmentasyona karşı renkli olmayan mineral SPF 50+ ürüne kıyasla daha iyi koruma sağladığını gösteren insan verileri vardır^[17].

Bu, herkesin mutlaka renkli güneş kremi kullanması gerektiği anlamına gelmez. Ama melazma/lekelenme eğilimi olan veya koyu lekeleri yazın belirginleşen kişiler için demir oksit içeren renkli SPF, şapka ve gölgeyle birlikte mantıklı bir strateji olabilir.

Hassas, kızarmaya eğilimli cilt

Hassas ciltlerde yaz rutini mümkün olduğunca sade tutulmalıdır: parfümsüz ürünler, nazik temizlik, bariyer destekleyici nem, iyi tolere edilen SPF. Yeni aktifleri aynı anda başlatmak yerine tek tek denemek daha güvenlidir. Isı, terleme veya güneş sonrası yanma hissi belirginse asitler ve düşük pH'lı serumlar geçici olarak azaltılabilir.

Yazın en sık yapılan bakım hataları

"SPF 50 sürdüm, tüm gün korur"

SPF yüksek olsa bile ürün ter, su, havlu, maske, dokunma ve zamanla azalır. Dışarıda kalındığında tekrar uygulama gerekir. FDA, suya dayanıklı ürünlerde bile en az iki saatte bir yeniden uygulamayı vurgular^[05].

"Güneş kremi %100 koruma sağlar"

Hiçbir güneş kremi tüm UV radyasyonunu filtrelemez. Avrupa Komisyonu, güneş ürünlerinin %100 koruma veya yeniden uygulama gerektirmeme izlenimi vermemesi gerektiğini belirtir^[04].

"Yazın nemlendirici gereksiz"

Bazı yağlı ciltler yazın ayrı nemlendiriciye ihtiyaç duymayabilir; ancak bu herkes için geçerli değildir. Nemlendirici ihtiyacı cilt tipine, temizleyiciye, SPF formülüne, klima/duş sıklığına ve aktif içeriklere bağlıdır. Hafif bir nem adımı, özellikle bariyer konforu düşükse rutini daha sürdürülebilir hale getirebilir.

"Terledim, cildim toksin attı"

Terleme normal bir fizyolojik süreçtir; cilt bakımında amaç teri "detoks" gibi yorumlamak değil, ter + sebum + sürtünme + SPF kalıntısını cildi hırpalamadan yönetmektir.

"C vitamini güneş kremi yerine geçer"

C vitamini antioksidan destek sağlayabilir, ancak SPF gibi UV filtresi değildir. Yazın C vitamini kullanılıyorsa, SPF'in altında yardımcı bir adım olarak düşünülmelidir.

Örnek yaz rutinleri

Minimal şehir rutini

Sabah: Nazik temizleme veya suyla durulama -> hafif nem/serum -> geniş spektrumlu SPF

Akşam: Nazik temizleyici -> hafif nemlendirici veya bariyer destekleyici serum

Bu rutin, aktif içerik kullanmak istemeyen veya hassasiyet yaşayan çoğu kişi için iyi bir başlangıçtır.

Antioksidan destekli sabah rutini

Sabah: Nazik temizleme -> tolere ediliyorsa C vitamini serumu -> hafif nem gerekiyorsa nemlendirici -> geniş spektrumlu SPF

Bu düzende Geek & Gorgeous C-Glow düşük pH'lı %15 askorbik asit serumunu tolere eden ciltler için; Geek & Gorgeous Zero Feel SPF 50 ise hafif günlük SPF arayanlar için editoryal olarak anlamlı örneklerdir. Hassasiyet, batma veya kızarıklık varsa C vitamini sıklığı azaltılabilir ya da çıkarılabilir^[08].

Tatil veya uzun dış mekan günü

Sabah: Nazik temizleme -> gerekirse hafif nem -> bol SPF -> şapka/gözlük/koruyucu kıyafet

Gün içinde: İki saatte bir veya yüzme/terleme/havlu sonrası SPF yenileme

Akşam: Nazik temizlik -> yatıştırıcı/nemlendirici destek -> asit ve retinoidleri cilt durumuna göre azaltma

Bu tip günlerde rutini "aktif odaklı" değil "koruma ve toparlama odaklı" kurmak daha mantıklıdır.

Ne zaman rutini sadeleştirmeli?

Ciltte belirgin batma, uzun süren kızarıklık, pullanma, yanma hissi, normalde tolere edilen ürünlerin bile yakması veya güneş sonrası hassasiyet varsa rutini geçici olarak sadeleştirmek iyi bir stratejidir.

Sade rutin şu şekilde olabilir: nazik temizleyici, basit nemlendirici/bariyer destekleyici ürün, sabah iyi tolere edilen SPF. Bu dönemde AHA, güçlü BHA, retinoid ve düşük pH'lı C vitamini gibi aktifleri azaltmak veya ara vermek cilt konforunu artırabilir. Şiddetli, kalıcı veya tekrarlayan belirtilerde dermatoloji uzmanına başvurmak gerekir.

Pratik özet

• Yazın en önemli bakım adımı, düzenli ve yeterli miktarda uygulanan geniş spektrumlu SPF'tir.
• SPF sayısı tek başına yeterli değildir; UVA koruması, uygulama miktarı ve tekrar uygulama en az ürün seçimi kadar önemlidir.
• Güneş kremi %100 koruma sağlamaz; şapka, gölge, gözlük ve koruyucu kıyafetle birlikte düşünülmelidir.
• Terleme cildi "detoksifiye" etmez; yazın hedef, ter/sebum/SPF kalıntısını cildi soymadan temizlemektir.
• Nemlendirici yazın tamamen bırakılmak zorunda değildir; sadece doku ve miktar cilt tipine göre hafifletilebilir.
• C vitamini yaz sabahları mantıklı bir antioksidan adımı olabilir, ancak SPF'in yerine geçmez.
• AHA, BHA ve retinoidler yazın otomatik yasak değildir; ama iritasyon, güneş maruziyeti ve bariyer durumu dikkate alınarak sıklık ayarlanmalıdır.
• Lekelenmeye eğilimli ciltlerde UVA koruması ve düzenli tekrar uygulama kritik; görünür ışık için demir oksit içeren renkli ürünler bazı kişilerde ek avantaj sağlayabilir.
• Cilt batıyor, yanıyor veya soyuluyorsa yeni aktif eklemek yerine rutini sadeleştirmek daha iyi bir yaz stratejisidir.

Kaynaklar

• [01]
  Ultraviolet radiation
  Aç
• [02]
  Impact of Water Exposure and Temperature Changes on Skin Barrier Function
  Aç
• [03]
  Sunscreen and prevention of skin aging: a randomized trial
  Aç
• [04]
  Commission Recommendation on the efficacy of sunscreen products and the claims made relating thereto
  Aç
• [05]
  Questions and Answers: FDA announces new requirements for over-the-counter sunscreen products marketed in the U.S.
  Aç
• [06]
  Zero Feel SPF 50
  Aç
• [07]
  Topical Vitamin C and the Skin: Mechanisms of Action and Clinical Applications
  Aç
• [08]
  C-Glow %15 Vitamini C Serumu
  Aç
• [09]
  Ferulic acid stabilizes a solution of vitamins C and E and doubles its photoprotection of skin
  Aç
• [10]
  The Role of Moisturizers in Addressing Various Kinds of Dermatitis: A Review
  Aç
• [11]
  Administration of skin care regimens containing beta-glucan
  Aç
• [12]
  Stress Less %0.5 Beta-Glukan + Cica Serum
  Aç
• [13]
  Guidance for Industry: Labeling for Cosmetics Containing Alpha Hydroxy Acids
  Aç
• [14]
  Beta Hydroxy Acids
  Aç
• [15]
  A Clinician's Guide to Topical Retinoids
  Aç
• [16]
  Seasonal aggravation of acne in summers and the effect of temperature and humidity
  Aç
• [17]
  Impact of Iron-Oxide Containing Formulations Against Visible Light-Induced Skin Pigmentation in Skin of Color Individuals
  Aç
• [18]
  Radiation: Protecting against skin cancer
  Aç
• [19]
  Topical Vitamin C and the Skin: Mechanisms of Action and Clinical Applications
  Aç
• [20]
  The Roles of Vitamin C in Skin Health
  Aç
• [21]
  Topical ascorbic acid on photoaged skin. Clinical, topographical and ultrastructural evaluation: double-blind study vs placebo
  Aç
• [22]
  Use of Retinoids in Topical Antiaging Treatments
  Aç
• [23]
  Acne mechanica in athletes
  Aç
• [24]
  Moisturizing and Antiinflammatory Properties of Cosmetic Formulations Containing Centella asiatica Extract
  Aç